سرگذشت یک نماد: شپاکسا

نماد شپاکسا

تاریخچه سهم

تاریخچه انجام فعالیتی به نام شست‌وشوی به گذشته‌های بسیار دور باز می‌گردد. به جز شست‌وشوی سر و بدن، تمیز کردن پارچه‌هایی که به عنوان لباس، زیرانداز و… هم استفاده می‌شد، از زمان‌های قدیم بین مردم رواج داشت. در ابتدا شست‌وشو تنها در آب رودخانه انجام می‌شد، و استفاده از آب باران تنها برای شرب و پخت و پز بود.

به مرور و با پیشرفت علم و تکنولوژی دسترسی به آب‌های زیرزمینی اتفاق افتاد و آب شرب مردم از طریق حفر چاه تامین می‌شد و علاوه بر آب‌های جاری رودخانه‌ها، آب باران نیز جمع‌آوری شده و با اهداف مختلفی مورد استفاده قرار می‌گرفت. همچنین در گذشته از برخی گیاهان به عنوان عامل تمیز کننده و خوشبوکننده استفاده می‌شد. مثلا مصریان گل مریم را در آب (ظرفی شبیه وان امروزی) می‌ریختند و با قرار گرفتن در آب برای چند ساعت، سعی می‌کردند بدن خود را خوشبو نگه دارند.   

قدیمی‌ترین کشف رسمی بشر در زمینه شست‌وشو، صابون بود که قدمت آن به قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد. صابون‌ها غالبا از ترکیب چند گیاه و یا ماده شیمیایی ساخته می‌شدند و مصارف مختلفی مانند: شست‌وشوی بدن، شست‌وشوی موی سر، نرم‌کننده پوست برای اصلاح صورت، صابون‌های روغنی برای نرم یا شفاف کردن مو و… داشتند.

اما اولین کارخانه رسمی تولیدکننده صابون‌های شیمیایی که اسناد ثبت آن در حال حاضر موجود است، شرکت آلمانی henkels bleichsodo  می‌باشد که در سال ۱۸۷۸ محصولات شوینده بر پایه ترکیبات سدیم کربنات و سدیم سیلیکات را به بازار عرضه کرد؛ و در سال‌های بعد پربورات سدیم نیز به این ترکیب اضافه شد و تا سال‌ها این سه ماده، ترکیب اصلی شوینده‌های پارچه را تشکیل می‌دادند.

در قرن بیستم این صنعت وارد مرحله جدیدی شد، در سال ۱۹۳۳ شرکت آلمانی فما، شوینده‌های جدیدی بر پایه سولفات‌های آلکیل روغنی تولید کرد که علاوه بر بازار داخلی، در کشور آمریکا نیز مورد توجه قرار گرفت. در دهه ۵۰ میلادی بحث آلایندگی این مواد شوینده و مسدود شدن مسیر رودخانه در اثر استفاده زیاد از آنها مطرح شد و به همین سبب شرکت‌ها در صدد استفاده از فرمولی جدید برای حل این موضوع برآمدند.

از دهه ۶۰ میلادی این موضوع به شکل یک قانون رسمی در کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، ایتالیا، ژاپن و… به تصویب رسید؛ که طبق آن کمیسیون شوینده‌ها وظیفه تست موارد تولیدی را داشت و تنها در صورت تایید این سازمان، تولیدکننده می‌توانست آن را به بازار عرضه کند.

به همین ترتیب مواد شوینده مسیری را جهت آلایندگی کمتر محیط زیست طی کردند و البته بحث دیگری در رابطه با حفظ سلامت پوست در استفاده از شوینده‌ها مطرح بود. کم‌کم موادی چون کربنات سدیم جای خود را به مواد کمپلکس‌کننده دادند و پس از آن از تبادلگرهای یونی غیر آلی مانند زئولیت، به عنوان ماده سازنده شوینده‌ها استفاده شدند.

در ایران نیز زمانی که مردم در رختشورخانه به شست‌وشوی لباس می‌پرداختند، استفاده از صابون‌های آهکی بسیار رواج داشت، همچنین سفیدآب، گل سرشور، صابون برگردان از تمیزکننده‌های مورد استفاده در حمام‌های عمومی بودند. اما مسیر شروع تولید و واردات تمیزکننده‌ها در کشور به دوران پهلوی و دهه‌های ۳۰ و ۴۰ هجری شمسی باز می‌گردد.

شرکت پاکسان یکی از همین تولیدکننده‌ها است که فعالیت خود را در ابتدا به عنوان یک زیرمجموعه آغاز کرد. شرکت صنعتی بهشهر در سال ۱۳۳۰ تاسیس شد و به تولید روغن‌های خوراکی (مثل روغن آفتابگردان) می‌پرداخت. پس از حدود ۱۰ سال فعالیت، در ۱۳۴۱ با حمایت یکی از خانواده‌های قدرتمند آن زمان به نام «لاجوردی» بخش تولید موارد شوینده این شرکت با نام «شرکت تولیدی پاک‌کن» تاسیس شد و به ثبت رسمی رسید.

البته در آن دوران شرکت‌های دیگری مانند «پاکشو» هم در این زمینه فعال بودند اما شرکت تولیدی پاک‌کن را می‌توان نخستین مجموعه‌ای دانست که در ایران به صورت رسمی به تولید مواد شوینده پرداخت. بعد از گذشت چند سال از فعالیت این شرکت، شرکت تولیدی پاک‌کن توانست از تابعیت صنایع بهشهر خارج شود و از مهر ماه ۱۳۴۹ به صورت مستقل با نام امروزی خود یعنی «شرکت پاکسان» فعالیتش را ادامه داد.

شرکت پاکسان پس از مستقل شدن، پیشرفت‌های فراوانی را تجربه کرد و علاوه بر تولیدات داخلی توانست بخشی از محصولاتش را صادر کند و طبق آمارها سال ۱۳۵۶ اوج شکوه این شرکت تا قبل از انقلاب اسلامی بوده است. پس از رخ دادن انقلاب، متاسفانه پاکسان تحت‌الشعاع وقایع مربوط به آن قرار گرفت و تا مدتی تولیداتش کاهش یافت. در زمان جنگ تحمیلی نیز مخازنی از شرکت که در بندر خرمشهر قرار داشتند، مورد اصابت موشک قرار گرفت و پاکسان بدترین دوران خود را تجربه کرد.

شرکت پاکسان ابتدا پیرو مصوبه شورای انقلاب اسلامی از مالکیت خصوصی خارج شد و به تملک دولت درآمد و پس از مدتی مشمول قانون حفاظت و توسعه صنایع شد و بدین ترتیب تحت پوشش «سازمان صنایع ملی فولاد ایران» مجددا فعالیت خود را آغاز کرد؛ و با کوشش‌های فراوان توانست دوباره بازار کشورهای حوزه خلیج‌فارس را در زمینه مواد شوینده پوشش دهد.

همچنین شرکت پاکسان در سال ۱۳۷۹ کارخانه خود را در شهر ایروان کشور ارمنستان تاسیس کرد؛ که محصولاتی چون مایع ظرف‌شویی، کف‌شوی، مایع دست‌شوئی و… در همانجا تولید و بسته‌بندی می‌شوند و به واسطه نماینده‌های انحصاری وی یعنی موناگروپ ارمنستان و لیندا گرجستان در بازارهای این دو کشور به فروش می‌رسند.

در حال حاضر پاکسان دارای آزمایشگاه‌های پیشرفته، واحدهای: ترخیص کالا، بازاریابی داخلی و خارجی، ایمنی، آموزش و بهداشت است؛ همچنین این شرکت توانسته برای بیش از ۱۰۰۰ نفر پرسنل خود امکانات و تسهیلات رفاهی مانند: سرویس ایاب و ذهاب، بیمه عمر و حوادث، تعاونی مصرف، تعاونی مسکن، وام و خدمات فرهنگی تفریحی مثل رستوران، کتابخانه و… را فراهم کند.

نماد شپاکسا

تولیدات شرکت پاکسان 

شرکت پاکسان دارای بیش از ۷۰ محصول مختلف است که آنها را در قالب ۱۶ برند به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می‌کند. در ادامه به معرفی تعدادی از این محصولات خواهیم پرداخت.

  • پودرهای شست‌وشوی مخصوص ماشین لباسشوئی: سپید ۵، سپید ۳ و پودرهای ماشینی کیسه‌ای و جعبه‌ای سردا، ارکید، برف و گلنار و همچنین مکمل آبکشی ماشین ظرفشویی پوش.
  • پودرهای شست‌وشوی دستی: سوپر برف، کیمیا پلاس، پودرهای دستی کیسه‌ای و جعبه‌ای سردا، ارکید، برف، گلنار، سیو، پوش، پراید.
  • پودر ماشین ظرف‌شویی: پوش ساده، ارتقا یافته و سه‌در‌یک و همچنین نمک ماشین ظرفشویی پوش.
  • صابون‌های دست‌شوئی: سیو جعبه‌ای، لفاف‌دار، سلفون‌دار.
  • صابون‌ههای رخت‌شویی: گلنار، برف، پوش، پراید.
  • صابون‌های: هتلی سیو، آرایشی عروس، حمام گلنار.
  • کفشوی: ارکید، برف، پراید و رخشا.
  • خمیردندان‌: نسیم و پونه.
  • پودرهای پاک‌کننده سطوح رخشا، کف‌شوی رخشا و لکه‌برهای اکسیژنه سپید و برف.

پذیرش در بورس شرکت پاکسان

شرکت پاکسان در فروردین سال ۱۳۷۳ با نماد «شپاکسا» در بازار بورس و اوراق بهادار تهران و در گروه «محصولات شیمیایی» و زیرگروه «تولید شوینده‌ها، عطر و محصولات آرایشی» پذیرفته شد.

لیست سهامدار اصلی این شرکت به شرح زیر است:

سهامدار تعداد سهام درصد سهام
شرکت مدیریت صنعت شوینده توسعه صنایع بهشهر-س خ- ۵۵ ملیون ۶۹٫۹۴۰ %
شرکت بیمه ملت-سهامی عام- ۲۱ ملیون ۱٫۹۲۰ %
شخص حقیقی ۱۶ ملیون ۱٫۵۲۰ %
شخص حقیقی ۱۵ ملیون ۱٫۴۱۰ %
شخص حقیقی ۱۴ ملیون ۱٫۳۱۰ %

افزایش سرمایه نماد شپاسکا

شپاکسا تاکنون طی دو مرحله به شرح زیر افزایش سرمایه داشته است:

سال درصد افزایش سرمایه سرمایه قبلی مبلغ افزایش سرمایه سرمایه جدید محل افزایش سرمایه
۱۳۹۳ ۳۰۰ % ۴۰۵٫۰۰۰ ملیون ریال ۱۳۵٫۰۰۰ ملیون ریال ۵۴۰٫۰۰۰ ملیون ریال از محل مطالبات و آورده نقدی سهامداران – سود انباشته
۱۳۹۰ ۱۰۰ % ۵۴۰٫۰۰۰ ملیون ریال ۵۴۰٫۰۰۰ ملیون ریال ۱٫۰۸۰٫۰۰۰ ملیون ریال از محل سود انباشته

توقف نماد شپاسکا

شپاکسا سال‌هاست که توقف طولانی نماد را در بازار بورس تجربه نکرده است، اما در گذشته برای چندین مرحله توقف داشته، به‌خصوص سال ۱۳۹۲ یکی از پرتوقف‌ترین زمان‌ها برای او بود. در جدول زیر لیستی از توقف‌های طولانی نماد شپاکسا را مشاهده می‌کنید:

تاریخ شروع توقف تاریخ بازگشایی مجدد مدت زمان توقف دلیل توقف نماد
۱۳۹۲/۱۱/۲۸ ۱۳۹۲/۱۲/۱۸ ۲۰ روز برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده دوره ۱۲ ماهه منتهی به ۳۰/۰۹/۱۳۹۲
۱۳۹۲/۰۴/۳۰ ۱۳۹۲/۰۵/۲۲ ۲۳ روز ارائه اطلاعات و صورتهای مالی میاندوره ای دوره ۶ ماهه منتهی به۳۱/۰۳/۱۳۹۲
اعلام پیش‌بینی درآمد هر سهم سال مالی منتهی به ۳۰/۰۹/۱۳۹۲
۱۳۹۲/۰۱/۱۹ ۱۳۹۲/۰۴/۱۵ ۸۹ روز اعلام پیش‌بینی درآمد هر سهم سال مالی منتهی به ۳۰/۰۹/۱۳۹۱ بر اساس عملکرد واقعی دوره ۶ ماهه
ارائه اطلاعات و صورتهای مالی میاندوره ای دوره ۶ ماهه منتهی به ۳۱/۰۳/۱۳۹۱
و معرفی یا تغییر در ترکیب اعضای هیئت‌مدیره
۱۳۸۹/۰۹/۲۲ ۱۳۸۹/۱۰/۰۱ ۹ روز اعلام پیش‌بینی درآمد هر سهم سال مالی منتهی به ۳۰/۰۹/۱۳۸۹ بر اساس عملکرد واقعی دوره ۹ ماهه
۱۳۸۷/۱۱/۲۶ ۱۳۸۷/۱۲/۱۳ ۱۷ روز برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه و فوق‌العاده

بالاترین قیمت نماد شپاسکا

بالاترین قیمت سهام پاکسان تاکنون ۵۱۰۰۰ ریال و کمترین آن ۱۵۰۱ ریال بوده است؛ تصویر زیر نوسان قیمت این نماد را از ابتدای فعالیتش در بازار بورس تا این لحظه نمایش می‌دهد:

نماد شپاسکا

سخن آخر

ما زمانی‌که وارد بازار بورس می‌شویم و سرمایه‌گذاری خود را آغاز کنیم، اغلب به مطالعه سابقه رفتاری سهام و چگونگی رسیدن به بالاترین سود ممکن فکر می‌کنیم؛ دریافت مشاوره و سیگنال، یادگیری تحلیل‌های بنیادی و تکنیکال، نقشه‌خوانی و در نهایت پیگیری اخبار سیاسی و اقتصادی موثر بر بازار، مجموعه‌ای از فعالیت‌های ما را تشکیل می‌دهند.

در نهایت با انتخاب استراتژی بلندمدت یا کوتاه‌مدت و اغلب ترکیبی از هر دو، سبد سهاممان را می‌چینیم و از این پس مسیرمان مشخص است. اما موضوعی که افراد با تجربه به آن توجه می‌کنند و اغلب تازه‌واردان از آن غافل هستند، صنایع و نوع فعالیت شرکت است.

به نظر شما یک شرکت پتروشیمی چه اقداماتی در زمینه رفع نیازهای مردم انجام می‌دهد؟ آیا مستقیما تاثیرگذار است؟ یا با تولید بنزین، پلاستیک، صادرات و… به صورت غیرمستقیم نقشی در زندگی افراد کشور دارد؟ حالا یک شرکت صنایع غذایی یا شوینده را تصور کنید، قاعدتا به نتیجه متفاوتی خواهید رسید!

اگرچه ممکن است یک تولیدکننده شوینده هم به صادرات کالای خود بپردازد، اما صادرات آن با صادرات بخش انرژی و نفت قابل مقایسه نیست و از طرفی بحث تاثیر مستقیمی که بر زندگی مردم دارد هم مطرح است. تولیدات گروه صنایع شیمیایی مانند پاکسان مستقیما وارد زندگی شما می‌شود و به عبارتی هر یک ریالی که در این شرکت سرمایه‌گذاری کنید، به صورت مستقیم به زندگیتان باز میگردد.

در اینجا بحث ما خوب یا بد بودن هیچ کدام از سهم‌ها نیست، بلکه هدف تمرکز بر روی صنعت و مدنظر قرار دادن آن زمان انتخاب سهام و شروع سرمایه‌گذاری است. در رابطه با سهم پاکسان نیز می‌توان به این موضوع اشاره کرد که این شرکت اگرچه بین سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ زمانی سختی را طی کرد، ولی از آن زمان به بعد همواره سیر صعودی داشته و هرگز توقف طولانی نماد و یا هر مورد ابهام‌دار دیگری برای سهامداران ایجاد نکرده است.

حتی در تابستان ۱۳۹۹ که دوره اصلاح بازار بود و این سهم کمی افت داشت، نسبت به خیلی از سهم‌های دیگر وضعیت بهتری را طی می‌کرد و همچنین طبق تصویر بالا، میزان افت آن در مقایسه با رشد قبلی که داشت ناچیز و قابل چشم‌پوشی بوده است. به عبارتی می‌توان پاکسان و البته گروه شوینده را گزینه خوبی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت به حساب آورد.