سرگذشت یک نماد: زاگرس

نماد زاگرس

تاریخچه سهم

تاریخچه صنعت پتروشیمی در ایران با یک تاخیر ۴۰ ساله نسبت به دیگر کشورهای جهان که از نفت برخوردار بودند به حدود سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۵ باز می‌گردد. البته بهره‌برداری از نفت ایران از سال‌های دور و در دوران قاجار آغاز شده بود، اما با توجه به بی‌کفایتی دولت وقت، امتیاز بهره‌برداری از آن در اختیار دیگر کشورها بود و بنابراین امکان را‌ه‌اندازی تشکیلات پتروشیمی وجود نداشت.

در دوران پهلوی اوضاع کمی متفاوت شد و با تلاش‌های صورت گرفته در این دولت، بسیاری از امتیازهای سلب شده مانند حق انحصاری چاپ اسکناس، تعرفه‌های گمرکی و… مجددا در اختیار ایران قرار گرفت؛ و در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ با رهبری دکتر مصدق در مجلس شانزدهم صنعت نفت ایران ملی شد.

در این زمان اگرچه ایران بزرگترین تولیدکننده نفت خام خاورمیانه و جزو ۴ تولیدکننده برتر نفت خام در تمام دنیا بود، اما امتیاز بهره‌برداری از آن را نداشت و عملا نمی‌توانست برای گسترش صنایع مربوط به نفت تصمیمی بگیرد و حتی در صورت گسترش این صنعت، تمام آنچه بدست می‌آمد نصیب کشورهایی می‌شد که ایران به نوعی تحت استثمار آنها بود.

پس از ملی شدن صنعت نفت، در دهه سی شمسی صحبت‌ها در رابطه با صنعت پتروشیمی در ایران جدی‌تر شد، طرح‌های مختلفی ارائه گشت و اقداماتی نیز صورت گرفت؛ با توجه به اینکه صنعت نفت برای سال‌ها تحت استثمار بود، دولت ایران برای اجرای طرح‌های خود با فراز و نشیب‌های زیادی روبرو بود، اما سرانجام در سال ۱۳۳۷ بنگاه کود شیمیایی به عنوان اولین سازمان رسمی در این صنعت افتتاح شد. البته بهره‌برداری از آن ۵ سال به طول انجامید و اولین تولید تجاری پتروشیمی ایران یعنی کود شیمیایی در سال ۱۳۴۲ به بازار عرضه شد.

از این پس نگاه‌ها به موضوع صنایع پتروشیمی جدی‌تر شده و در سال ۱۳۴۳ وزارت نفت، سازمان جدیدی به نام «شرکت ملی صنایع پتروشیمی» را تاسیس کرد؛ و از آن پس بررسی کلیه طرح‌ها، تایید یا رد آنها و همچنین اقدامات مربوط به صنعت پتروشیمی تحت نظارت این نهاد انجام می‌شد.

از سال ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۷ ایران موفق شد چندین مجتمع پتروشیمی مانند: مجتمع پتروشیمی شاهپور، ایران نیپون، آبادان، پازارگاد، کربن اهواز و… را جهت تامین نیازهای داخلی خود (علاوه بر کود شیمیایی) مثل دوده، گوگرد، گاز مایع، سود سوزآور، کربنات، بی‌کربنات سدیم، پی‌وی‌سی، مواد نرم‌کننده پلاستیک و… را تاسیس کند؛ اما با رخ دادن انقلاب اسلامی و پس از آن جنگ مابین ایران و عراق، این روند صعودی برای حدود ۱۰ سال متوقف شد.

در سال ۱۳۶۸ همزمان با اجرای اولین برنامه توسعه جمهوری اسلامی، بازسازی مجتمع‌های آسیب‌دیده در طول جنگ آغاز شد و تا سال ۱۳۷۳ تعدادی از آنها مثل مجتمع پتروشیمی اصفهان، به بهره‌برداری رسید؛ و در طول برنامه  ۵ساله دوم یعنی از سال ۱۳۷۴ الی ۱۳۷۸ مابقی طرح‌ها از جمله مجتمع بندر امام تکمیل شد و تولید سالانه محصولات پتروشیمی از ۲٫۴ تن در پایان برنامه ۵ ساله اول به ۱۱ ملیون تن در انتهای سال ۱۳۷۸ رسید.

از سال ۱۳۷۹ پس از تکمیل طرح‌های نیمه‌کاره و به بهره‌برداری رسیدن آنها، دوره جدیدی در صنعت پتروشیمی ایران آغاز شد. در این زمان و طی دو دوره ۵ ساله (یعنی  ۵ساله سوم و چهارم) طرح‌های جدیدی در مجتمع‌ها اجرا شد و تولیدات آنها به طرز چشمگیری افزایش یافت و همچنین طی این ۱۰ سال چندین مجتمع پتروشیمی جدید تاسیس شدند؛ و همچنین صادرات غیرنفتی ایران نیز افزایش یافت.

یکی از مجتمع‌هایی که در این زمان یعنی سال ۱۳۷۹ تاسیس شد، مجتمع پتروشیمی زاگرس بود؛ این شرکت در منطقه پارس جنوبی و در زمینی به مساحت ۳۰ هکتار و با هدف در اختیار گرفتن سهم قابل توجهی از بازار متانول راه‌اندازی گشت. مجتمع تولیدی این شرکت در بندر عسلویه احداث شد و فاز اول آن در سال ۱۳۸۰ در طی ۵ ساله سوم و با ظرفیت یک میلیون و ششصد و پنجاه هزار تن متانول به بهره‌برداری رسید.  در سال ۱۳۸۵ فاز اول به پایان رسید و در زمان ۵ ساله چهارم مجتمع پتروشیمی زاگرس با ظرفیت تولید سالانه سه میلیون و سیصد هزار تن وارد فاز دوم شد و در همین زمان جزو ۵ تولیدکننده برتر متانول در دنیا قرار گرفت.

در سال ۱۳۸۸ با شروع طرح‌های خصوصی‌سازی روند حرکتی مجتمع‌های پالایشی در مسیر جدیدی قرار گرفت؛ جذب سرمایه، گسترش صادرات، جذب نیروی متخصص و در نهایت راه‌اندازی فازهای جدید پتروشیمی از اهداف طرح خصوصی‌سازی بود که تا حد زیادی طی این سال‌ها به مرحله اجرا درآمد و هم‌اکنون محصولات عمده صنایع پتروشیمی در ایران، کودهای شیمیایی، اوره، فسفات دی‌آمونیم، کودهای مخلوط نیترات آمونیم، مواد اولیه پلاستیک، پی وی سی، دی او پی و همچنین مواد شیمیایی نظیر اسید سولفوریک، اسید کلریدریک، آمونیاک، گوگرد، دوده و… هستند.

شرکت پتروشیمی زاگرس در حال حاضر بیش از ۱۷ زیرمجموعه متانول را تولید می‌کند و همچنین در زمینه حمل‌ونقل دریایی به صورت گسترده به فعالیت می‌پردازد. این مجموعه با در اختیار داشتن کشتی‌ها و اقیانوس‌پیماهای مخصوص حمل مواد شیمیایی با ظرفیت‌های متنوع، به صادرات محصولات به کشورهایی چون چین ، تایوان، حوزه جنوب ‌شرق آسیا، هندوستان، شمال آفریقا و کشورهای حوزه شرق، غرب و شمال ‌غرب اروپا می‌پردازد.

همچنین این شرکت در زمینه ایمنی، بهداشت و محیط زیست فعال بوده و با رعایت استانداردهای مربوطه توانسته گواهینامه‌های مختلفی را اخذ نمایید. شرکت پتروشیمی زاگرس با پیاده‌سازی «سیستم فرماندهی حادثه» توانسته بیش از ۲۰۰ سناریو خطرساز را پیش‌بینی و مدلسازی کند و تجهیزات و امکانات لازم را جهت پیش‌گیری و واکنش صحیح در شرایط اضطراری تدارک دیده است.

بخش تغذیه HSE  شرکت پتروشیمی زاگرس، برنامه جامعی برای رعایت و نظارت بر بهداشت و تغذیه پرسنل تدارک دیده است؛ و با ارائه مشاوره و تجویز برنامه غذایی سالم و برگزاری دوره‌های آموزشی حوزه بهداشت، سعی در تامین نیازهای نیروی کار خود  در این زمینه را دارد.

مجتمع پتروشیمی زاگرس در سال ۱۳۸۶ سیستم مدیریت محیط زیست مبتنی بر  ISO 14001را مستقر کرده و هم‌اکنون دارنده گواهینامه این سیستم با ویرایش ۲۰۱۵ است و همچنین در سال ۱۳۹۶ عنوان «صنعت سبز» از طرف سازمان حفاظت محیط زیست به این شرکت تعلق گرفت. احداث واحدهایی جهت مدیریت آب و پساب، مدیریت پسماند، اجرای طرح محیط یار، تجهیز ایستگاه پایش آلودگی هوای اداره محیط زیست شهرستان عسلویه، تأمین نیروی محیط‌بان برای اداره محیط زیست شهرستان عسلویه، پاکسازی ساحل با همکاری خانواده های کارکنان و اداره محیط زیست عسلویه به صورت دوره‌ای، از نمونه فعالیت‌های شرکت پتروشیمی زاگرس در زمینه محیط زیست است.

نماد زاگرس

پذیرش در بورس پتروشیمی زاگرس

پتروشیمی زاگرس در سال ۱۳۹۰ با نماد «زاگرس» در بازار دوم فرابورس پذیرفته شد. همچنین هر ساله حدود ۵ درصد از محصول اصلی تولیدی این شرکت یعنی متانول در بورس کالا عرضه می‌شود. 

لیست سهامداران اصلی آن به شرح زیر است:

سهامدار تعداد سهام درصد سهام
شركت گروه گسترش نفت و گاز پارسيان-سهامي عام- ۸۱۴ ملیون ۳۳٫۹۰۰ %
شركت گروه پتروشيمي تابان فردا-سهامي عام- ۴۶۰ ملیون ۱۹٫۱۴۰ %
شركت گروه صنعتي شيمي پوشينه- سهامي خاص- ۴۲۷ ملیون ۱۷٫۷۸۰ %
شركت الياف صنعتي مرواريد- سهامي خاص- ۳۸۱ ملیون ۱۵٫۸۸۰ %
شركت صنعت مرواريدارم- سهامي خاص- ۴۷ ملیون ۱٫۹۶۰ %

همانطور که در جدول بالا مشاهده کردید، شركت گروه گسترش نفت و گاز پارسيان سهامدار اصلی زاگرس در بازار بورس و اوراق بهادار است و به عبارتی پتروشیمی زاگرس از زیرمجموعه‌های وی به حساب می‌آید. این گروه سهامدار مجموعه‌ای از شرکت‌های بورسی در زمینه نفت و گاز و پتروشیمی است. خرید سهام شرکت‌های پالايش نفت تبريز (۴۹٫۳۷۰ درصد)، پالایش نفت بندرعباس (۱۵٫۲۴۰ درصد)، پتروشیمی پردیس (۶۸٫۷۷۰ درصد)، پتروشیمی شیراز (۵۰٫۶۸۰ درصد) صنایع پتروشیمی کرمانشاه (۳۷٫۴۴۰ درصد)، پتروشیمی پارس (۱۸٫۷۳۰ درصد)، پالایش نفت شیراز (۵۴٫۰۹۰ درصد) و پتروشیمی خراسان (۱۳٫۲۳۰ درصد) نمونه این سرمایه‌گذاری‌ها هستند.

همچنین در گروه محصولات شیمیایی در بازار بورس و اوراق بهادار، ۸ زیر گروه: تولید مواد شیمیایی پایه به جز کود، تولید کود و ترکیبات نیتروژن، تولید پلاستیک اولیه و لاستیک ترکیبی، تولید حشره‌کش و سایر محصولات شیمیایی، تولید شوینده‌ها، عطر و محصولات آرایشی، تولید سایر محصولات شیمیایی، تولید نخ‌های مصنوعی، تولید محصولات شیمیایی دیگر، وجود دارد که زاگرس در زیر گروه تولید مواد شیمیایی پایه به جز کود پذیرفته شده است. از دیگر نمادهای فعال در این بخش می‌توان موارد زیر را نام برد:

نماد نام شرکت بازار
مارون پتروشیمی مارون بازار دوم فرابورس
شگویا پتروشيمي تندگويان بازار دوم فرابورس
آریا پليمر آريا ساسول بازار دوم فرابورس
شکبیر پتروشيمي اميركبير بازار پايه زرد فرابورس
شجم صنايع پتروشيمي تخت جمشيد بازار پايه زرد فرابورس
شصفها پتروشيمي‌ اصفهان‌ بازار پايه نارنجي فرابورس
کلر كلر پارس بازار دوم فرابورس
شگامرن مجتمع پترو صنعت گامرون شرکت‌هاي کوچک و متوسط فرابورس
دهدشت صنايع پتروشيمي دهدشت بازار پايه زرد فرابورس
ممسنی پتروشيمي ممسني بازار پايه زرد فرابورس
جهرم پتروشيمي جهرم بازار پايه زرد فرابورس
داراب پتروشيمي داراب بازار پايه زرد فرابورس
فسا پتروشيمي فسا بازار پايه زرد فرابورس
کازرو پتروشيمي كازرون بازار پايه زرد فرابورس
شستان پتروشيمي گلستان بازار پايه نارنجي فرابورس

افزایش سرمایه نماد زاگرس

پتروشیمی زاگرس تاکنون افزایش سرمایه نداشته است.

توقف نماد زاگرس

نماد زاگرس در طول سال‌های فعالیت خود در بازار بورس و اوراق بهادار، توقف‌های خیلی طولانی را تجربه نکرده است. طولانی‌ترین توقف این نماد در تاریخ ۱۳۹۲/۱/۲۱ و به دلیل شفاف‌سازی مالی و پیش بینی درآمد هر سهم آغاز شد و در ادامه با برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه به مدت ۵۴ روز به طول انجامید و سرانجام در تاریخ  ۱۳۹۲/۳/۱۳ مجددا بازگشایی شد.

از دیگر توقف‌های این نماد می‌توان دو مورد زیر را نام برد:

  • از تاریخ  ۱۳۹۵/۱۱/۱۰ الی  ۱۳۹۵/۱۲/۲ به مدت ۲۲ روز و به دلیل شفاف سازی مالی و پیش بینی درآمد هر سهم.
  • از تاریخ  ۱۳۹۴/۲/۹ الی ۱۳۹۴/۳/۱۹ به مدت ۴۱ روز و به دلیل برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه.

بالاترین قیمت نماد زاگرس

بیشترین قیمت سهام زاگرس تاکنون ۲۱۷۳۵۰ ریال و کمترین آن ۷۹۳۶ ریال بوده است؛ تصویر زیر نوسان قیمت نماد زاگرس را از ابتدای فعالیتش در بازار بورس تا این لحظه نمایش می‌دهد.

نماد زاگرس

سخن آخر

همانطور که می‌دانید افراد در بازار بورس و اوراق بهادار با استراتژی‌های مختلفی به سرمایه‌گذاری و کسب درآمد می‌پردازند، برخی استراتژی بلندمدت دارند و برخی کوتاه‌مدت، تمرکز عده‌ای بر روی سهم‌های بنیادی‌تر است و عده‌ای دیگر از نوسان قیمت کسب درآمد کرده و سهم‌های پرنوسان را انتخاب می‌کنند. البته افراد با تجربه معمولا چند سهم بنیادی را در پرتفوی خود نگه می‌دارند و در کنار آن به نوسان‌گیری هم می‌پردازند و احتمالا سهام زاگرس یکی از انتخاب‌های این افراد است.